Chào mừng bạn đến với Trang thông tin điện tử huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái
  ► Tìm kiếm
 

Lục Yên - Điểm đến mới đầy hấp dẫn


Ngày xuất bản: 04/08/2016 7:46:23 SA
Lượt đọc: 679

LY- Trùng trùng điệp điệp với những dãy núi đá vôi và những dải đồi trầm mặc muôn hình vạn dạng tồn tại cùng với thời gian, Lục Yên là vùng đất có nhiều dấu tích lịch sử và danh lam thắng cảnh chứa đựng biết bao truyền thuyết làm say đắm lòng người. Nơi dây còn được mệnh danh là vùng đất Ngọc bởi có thứ đá ruby quí hiếm và đá vôi trắng với trữ lượng lớn, cùng với công nghiệp khai thác, chế tác đá trắng mỹ nghệ, là nghề làm tranh đá quí là những điểm đến đầy hấp dẫn.
 

Đền Đại Cại

Đây là ngôi đền thờ bà Chúa quân lương tên là Vũ Thị Ngọc Anh (tên húy là bà Vũ Thị On) và con voi trận của bà. Từ Cại theo tiếng địa phương là cây vải, tương truyền rằng, sau một trận quyết chiến với quân giặc, bà bị thương, con voi đưa bà về đến rừng vải ở đây rồi bà chết, sau đó con voi cũng chết theo. Vì thế vùng này có hai đền, một đền thờ bà và một đền thờ voi. Theo sách Kiến Văn Tiểu Lục của Lê Quý Đôn vào thời Vua Lê Chiêu Tông (1516 – 1522) trang 354) nhà Mạc (Mạc Đăng Dung) nổi lên chống triều đình nhà Lê xây dựng căn cứ (thành nhà Mạc) ở xứ Tuyên Quang. Vua Lê Chiêu Tông cử tướng quân Vũ Văn Mật người ở huyện Gia Phúc (nay là Gia Lộc, tỉnh Hưng Yên) dấy binh ở suối Khổng, Lập Thạch (Vĩnh Phúc), thu thập binh mã kéo quân lên vùng Châu Thu Vật (nay là huyện Yên Bình, Lục Yên (tỉnh Yên Bái) xây dựng thành bầu chống lại nhà Mạc dẹp yên bờ cõi.

Bà Vũ Thị Ngọc Anh là con nhà dòng dõi tướng lĩnh, tinh thông văn võ lại am hiểu nghề nông. Tướng Vũ Văn Mật tiến cử bà lên nhà Vua và được phong Phó tướng phụ trách việc quân lương ở một vùng rừng núi hiểm trở, hầu hết dân bản xứ là người dân tộc, trình độ canh tác thấp. Bà đem kinh nghiệm canh tác miền xuôi phổ biến cho dân, binh trong vùng khai hoang ruộng nước, trồng bông dệt vải, bà còn dạy dân trồng thảo dược để chữa bệnh.

Sau khi dẹp xong nhà Mạc, tướng quân Vũ Văn Mật được phong Quốc công An Tây Vương - tự là Gia Quốc Công trụ ở vùng Tây bắc được 4 đời. Hiện vẫn còn miếu thờ Gia Quốc Công ở xã Đại Đồng huyện Yên Bình (Yên Bái). Còn bà Vũ Thị Ngọc Anh một nữ tướng luôn luôn bên cạnh Gia Quốc Công Vũ Văn Mật được nhân dân trong vùng thờ phụng. Truyền thuyết dân gian cả mấy trăm năm qua dành cho bà nhiều tôn từ như “Bà Chúa Lương”, “Bà Chúa Kho”, “Bà Chúa Bầu”, “Bà On thần nông”…Đồng bào địa phương còn gọi bà là Bụt. Mỗi khi cúng thần lúa hội “lồng tồng” tức hội xuống đồng, bà con người Tày trong vùng thường có câu khấn bà “Khấn cầu bà On về ăn cơm mới”.

Sau khi phát hiện nhiều di vật cổ bằng đất nung cuối thời Lý, đầu thời Trần. Đền Đại Cại và miếu Hắc Y (xã Tân Lĩnh) được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch)  công nhận di tích lịch sử - khảo cổ học. Vào ngày lễ hội rằm tháng Giêng hàng năm, hàng ngàn thiện nam, tín nữ trong và ngoài huyện về dự hội và tới đền thắp hương tưởng nhớ người nữ tướng anh hùng của dân tộc, cầu cho mùa màng bội thu, làm ăn phát đạt.

 

Động Hương Thảo

Cách đền Đại Cại chừng 5 km, đi xe máy khoảng 15 phút là tới động chùa Hương Thảo thuộc xã Tân Lập, huyện Lục Yên. Theo tương truyền, động chùa này được phát hiện từ thời vua Hùng Vương thứ 6. Trong một chuyến kinh lý tới đây, nhà vua thấy thế núi long chầu hổ phục, có hang động đẹp nên đã đem di hài thái mẫu lên hung cát ở đây. Nay vẫn còn cung thái mẫu vua Hùng Vương thứ 7 ở trong động. Đến thời tiền Lê, có một nhà vua đến động này và đặt tên là “Động Hương Thảo Tự” để sánh với động Hương Tích tự ở trấn Sơn Tây, giờ đây, người dân Lục Yên quen gọi Hương Thảo tự là hang chùa São.

Hương Thảo tự có ba động: Động Chào hạ (Đền Hạ) là một động thiên tạo trong lòng núi rộng chừng vài trăm mét vuông, có khu ngoài và khu trong. Khu ngoài là nhập môn (cửa vào) nơi để nghỉ ngơi, sửa sang lễ vật. Đi sâu vào khu trong, ta bắt gặp một thủy cung mê lộ. Có bàn thờ thập bát long chầu (Mười tám vị thần dưới nước) có cung thờ vua An Dương Vương và công chúa Mỵ Châu và có cả tượng chàng Trọng Thủy buồn rầu đi tìm vợ…tất cả đều do thiên tạo.

Đi lên lưng chừng núi là động Chùa Trung (Đền Trung) trước cửa động là các chuông bằng đá lớn buông xuống, gõ vào âm vang như trống đồng. Vào trong động với những khu rộng bằng phẳng, vòm động cao chừng mươi, mười lăm mét buông xuống muôn vàn nhũ đá với nhiều hình, nhiều dạng. Các tinh thể đá ánh lên như muôn vì sao. Ở đây có nhiều hình tượng bằng nhũ đá như: Nàng vọng phu, hang tâm tình, thánh gióng cưỡi ngựa…Ngoài ra còn có hàng chục hình tượng: Sư tử, voi, trâu thần bằng đá khổng lồ huyền ảo. Ở góc cao của động có đường lên trời là một hốc đá lộ thiên buông ánh sáng huyền ảo xuống động.

Rời đền Trung leo dốc chừng mươi phút là tới động chùa Thượng (Đền Thượng). Đây là một tập đoàn hang động với độ sâu và dài chưa ai đi hết. Chốn này là nơi bồng lai tiên cảnh được gắn vào các sự tích lịch sử như: Đền bà Âu Cơ đẻ trăm trứng, động bầu sữ mẹ Âu Cơ, Cung thái mẫu Vua Hùng Vương thứ 6, động Sơn Tinh, Thủy tinh giao chiến. Đặc biệt khu động đền thờ Hai bà Trưng rộng chừng 300 mét vuông được thiên tạo như thật: Trước mắt là hai con voi trắng khổng lồ có vòi, tai với những cái chân to hơn voi thật. Đầu voi có hình người người cưỡi ở tư thế lao về phía trước. Dưới chân voi, có hồ thần nông được thiên tạo be bờ uốn lượn nghệ thuật. Hồ rộng chừng 2 mét vuông sâu khoảng 20cm nước trong vắt. Dưới hồ là những tràn ruộng bậc thang nhỏ xíu người ta gọi là những cánh đồng thần nông. Cạnh đó là giếng tiên không bao giờ cạn nước và dòng suối nhỏ chảy nhẹ vào khe đá. Đặc biệt, phía cuối động có hồ giải oan rộng chừng hơn 1 mét vuông. Cách mặt nước chừng 30cm có hình một con đại bàng giang cánh ủ rũ. Ở giữa động có một gò đá nổi lên như hòn non bộ cao chừng 2 mét có nhiều tượng bằng nhũ đá, bát hương tự nhiên. Đó là vọng thiên đài (Đài cầu trời). Nhìn lại vòm động bắt gặp khoảng trời mây trắng lảng bảng bay. Du khách đến đây có thể dừng chân thắp hương cầu lộc, cầu tài, cầu sự bình an hạnh phúc.

Còn thời gian, du khách có thể lưu lại thăm hang Hùm (Tân Lập), nơi các nhà khảo cổ học đã tìm thấy xương voi ma mút, ghé thăm hang chùa nước Tân Lập. Đây là ngôi chùa được đặt trong hang núi có niên đại thời Trần từ thế kỷ 13 – 14, gặp các di vật thờ cúng như bệ thờ bằng đất nung với nhiều hình hoa văn hình hoa sen, tiên nữ, sư tử, chim thần…và du khách cũng hiểu thêm về nữ tướng Vũ Thị Ngọc Anh khi đến với Đình Bến Lăn, Thành Bắc Phu hay Pù Khau Quân (Đồi Khao Quân)...

 

Lễ cầu mùa của người Dao Khai Trung

Để hiểu về văn hóa và cuộc sống con người vùng cao Lục Yên bạn có thể làm một chuyến du lịch sinh thái lên xã vùng cao Khai Trung, nơi được mệnh danh là bình nguyên xanh, gặp những cánh rừng nguyên sinh bạt ngàn để thưởng ngoạn cảnh vật hữu tình cùng hương vị ẩm thực bản địa.

Từ Khai Trung dã ngoại xuống Lâm Thượng, là miền đất tiếp cận và giao thoa 2 nền văn minh Tày - Dao, đó là văn hóa ứng xử của tấm lòng hiếu khách và văn hóa ẩm thực, đặc biệt kỹ xảo chế bánh cốm, bánh thính, vịt canh chua...Nói đến con gái Bản Pình, Bản Chang (xã Lâm Thượng) ai cũng nể hình ảnh kiều diễm, làn da ngọc ngà với bộ trang phục màu lam chàm, lấp lánh ánh kim của bộ sà tích bằng bạc trên mình. 

Rời Lâm Thượng về thị trấn Yên Thế thăm chợ đá quí, chiêm ngưỡng sự tài hoa của các nghệ nhân tạo nên những bức tranh nghệ thuật đá quí lung linh sắc màu.

Cùng với việc khám phá những điều bí ẩn trầm tích trong lòng đất, du khách còn có thể đến với khu du kích Cổ Văn ở xã Mường Lai, vùng căn cứ kháng chiến chống thực dân Pháp một thời oanh liệt, hay lên xã vùng cao Khánh Thiện thăm nơi ra đời  Trung đoàn 165 anh hùng, đã được Bác Hồ khen tặng: “Trung đoàn Thành đồng biên giới”.

Đến với Lục Yên còn là đến với môi trường thiên nhiên trong lành và môi trường văn hóa giàu bản sắc các dân tộc, với những điệu dân vũ và hát xướng “Khảm hải” của người Tày, hát giao duyên của người Nùng, với lễ thức “cấp sắc” , lễ “Cầu mùa” rất độc đáo của người Dao…

 

Thác nước Làng Đung, xã An Lạc.

Với lòng hiếu khách, với cơ chế cởi mở, Lục Yên luôn là nơi chào đón du khách và các tổ chức, cá nhân đến với Lục Yên, góp tài lực cùng Lục Yên tô thêm cảnh non xanh, nước biếc và thưởng ngoạn bức tranh non nước Lục Yên Châu thơ mộng, xứng với vùng quê: “Lục Yên, đất ngọc danh truyền. Đại Cại non thiêng lưu dấu” đã đi vào thi ca:

Trăng thả thuyền trên đỉnh núi

Những dải mây cổ tích hiển linh…

Nơi hùm thiêng một thưở vẫy vùng

Thềm hoang hang động

Giáo gươm lũy thành lấp lóa

Đá dựng sương giăng

Thời gian mờ tỏ

Mạch huyết hồng

Trầm tích Lục Yên Châu

Cầu vượt sông sâu

Sáo hội mùa thả hồn vách núi

Hoa văn thổ cẩm

Bóng chim về

Ngẫm xem xứ ta thế mà lạ

Thứ gì cũng quí

Báu vật tìm

Non nước Lục Yên Châu.

 

                                                                  Minh Tuấn

 

Bản đồ Huyện Lục Yên

Thư viện Video

Lượt truy cập